lunes, 28 de diciembre de 2009

NON, NOIZ eta NOLA ematen da genero indarkeria

NESKAK

¿Pentsatu izan dut behin edo behin....

- ... Nahiko nuke nik lagunaren segurtasuna izan, beti egiten du nahi duena eta?
Agian, izango duzu lagunen bat asko ligatzen duena, berak nahi duenarekin. Suerte handia duela pentsatzen duzu. Eta inbidia duzu zeuk ez duzulako lortzen. Agian, ez da suerte kontua; agian, laguna zu baino seguruagoa da, mugak jartzen daki, ezetz esaten daki inolako arazorik gabe, benetan daki zer nahi duen. Inbidia baduzu, zuk ere horrelakoa izan nahi duzulako da. Ez da hain erraza jakitea zer nahi duzun, baina, zergatik ez? Seguruenez, zure burua hobeto ezagutzen baduzu, (zer nahi duzun, zer behar duzun, zer duzun gustuko, zer nahi duzun egin), ausartu egingo zara eskatzen, exijitzen, nahi duzuna bilatzen, ez duzuna nahi baztertzen, egoera deserosoengandik urruntzen, derrigortuta ez sentitzen.

- Lagunek istorio itogarriak badituzte mutilekin, erratuta daude?
Neska askok harreman "toxikoak " izaten dituzte gaizki tratatzen dituzten mutilekin, nahiz eta harremanok noizbehinkakoak izan, eta buru belarri maitemintzen dira. Batzuetan, desagertu egiten da, gaizki ikusten duzu, gauza asko galtzen ari da mutilari hain engantxatuta egotearren, eta harremanak ez dio ezer baikorrik ematen. Zorionak, konturatzearren horrelako harremana ez dela harreman ona! Berari ere komentatu, egoeraz pentsa dezan. Eta gogoan izan lagunentzat nahi ez duzuna, zuretzat ere ez duzula nahi. Errazagoa da horrelako gauzez konturatzea besteei gertatzen zaizkienean, eta ez zeuri,. Beraz, jarraitu zure eskubideak argi izaten harremanetan !!

- ... Nahi ez nituen gauzak egin izan ditut, besteen aurrean ondo gelditzeko.
"Berarekin ", ederrenarekin, matxoteenarekin, ligatzea lortzearren, denek nahi duten mutilarekin lehiatzearren, nahi gabe, egin nahi ez dituzun edo gustuko ez dituzun gauzak egiteko kapaza izan zaitezke. Kontuz ibili eta ez sartu jokoan. Ligatzeak ez dauka zertan lehiaketa izan. Txarto pasatzen baduzu edo min ematen badizu, hain garrantzitsua da besteek inbidia izatea? Egon gustura zure buruarekin eta egin nahi duzuna, horixe da eta garrantzitsua.

- ... Egoten naizen mutil guztiak berdinak dira, eta denek tratatzen naute txarto?
Ez, mutil guztiak ez dira berdinak, neska guztiak berdinak ez zareten moduan. Parrandan ligatu izan dituzun mutil guztiak molde berekoak badira "gaiztoak, txuloak " pentsatu apur baten: zergatik ote da? Denak horrelakoak direlako edo ligatzen dutenak horrelakoak direlako, "erakargarriak " horrelakoak direlako? Mutil on asko ezagutzen dituzu, lagunak dira eta edozerez hitz egin dezakezu beraiekin, konfiantza duzu eurengan. Eta beste horrenbeste mutil on dago, ligatzen ezagutzen ez dituzunak, ez direnak ateratzen "irabaztera " . Saiatu horrelako mutilak ezagutzen. Argi baduzu zerbait hobeagoa merezi duzula, zure eskubideak argi badituzu, laster ikusiko duzu egon badaudela.

- ... Ez dut gustuko lagunak horrenbeste ligatzea, pentsatzen dut horrelako jokaerarekin inork ez duela errespetatuko?
Sarritan, asko ligatzen duten neskek irain ugari jasotzen dituzte, bai nesken partetik, bai mutilen partetik. Kultura matxistak eta sexistak denon gain du eragina, gizartean bizi gara eta. Izan ere, jaio ginenetik jaso dugu ideia horien eragina. Iritzi horien arabera, mutilak, berez, promiskuoak dira eta neskek leialak izan behar dute, sena kontrolatzen dute, bai beraiena, baita mutilena ere. Hori dela eta, neskek mutilak baino irain gehiago jasotzen dituzte. Kapaza zara iritzi horiek direla eta, "txipa " aldatzeko?

- ... Nahi ez izan arren, egon izan naiz mutil batekin nire jokaerarekin "probokatzen " nenbilelako?
Batzuetan, sedukzioa eta jokoan sartzea ez da batere erraza izaten neskontzat. Mutil bati begira edo berarekin dantzan ondo pasatzen ibili eta gero, berak pentsa dezake "dantzan baino zerbait gehiagotan " ibili zarela, eta justifikazio hori erabil dezake, "ni probokatzen ibili zara " la, berak esandakoa egiteko, berarekin joateko esateko, sexua praktikatzera derrigortzeko, "bero-bero eginda utzi duzulako ", indarkeriaz jokatzeko. Baina ez pentsatu arrazoia duenik, ez pentsatu nahi duena eman behar diozunik. "Probokazioa " bere buruan dago, eta zu ez zara derrigortuta sentitu behar ezer egitera, zuk beti duzu eskubidea aukeratzeko norekin egon nahi duzun eta norekin ez, eta beti duzu ezetz esateko eskubidea.

- ... Erasoak izan dituzten neskak erasoen bila ibili dira, izan duten jokaerarekin?
Isilik egotea denok erabiltzen dugun indarkeria da, agerian ez dagoena. Indarkeriaren biktima izandako lagunei laguntzen ez diegunean, gertatutakoaren errudun neskak egiten ditugunean, harreman ugari dituzten neskak kritikatzen ditugunean, neskak txarto tratatzen dituzten mutilak ez ditugunean kritikatzen, neskak txarto tratatzen dituen laguna duzunean eta ez duzunean ezer esaten, pentsatzen dugunean neskek eta mutilek ez dugula eskubide berdinik. Gure isiltasunak desberdintasunaren eta genero-indarkeriaren laguntzaile egiten gaitu.

martes, 22 de diciembre de 2009

Babesteko aginduaren edukia

Guardiako epaileak izango du, gertakarien larritasunaren arabera, ondoren azaltzen diren kautelazko neurriak, penalak eta zibilak, hartzea:

Zigor arlokoak (penalak)
-Behin-behineko espetxeratzea
-Hurbiltzeko debekua
-Elkarrekin bizitzeko debekua
-Komunikatzeko debekua.
-Armak kentzea
...

Zibilak
-(Biktimak edo haren legezko ordezkariak eskatu behar ditu, eta, gainera, behin-behingoak dira; izan ere, hogeita hamar eguneko epean berretsi, aldatu edo ondoriorik gabe utzi beharko dira Zibil arloko epaile baten aurrean).
-Familiaren etxebizitzaren erabilera
-Seme-alabekiko zaintza, bisita, komunikazio eta egonaldi erregimena ezartzea.
-Mantenua emateko erregimena
...
Informazio gehiago juztizia.net-en.

Zer egin etxeko indarkeria dagoenean?

Eraso fisiko eta psikiko guztiak legean daude zigortuta (delitu edo falta gisa), eta, beraz, salatu egin behar dira.
Biktimak, edo gertakariak ezagutzen dituen edozein pertsonak jar dezake salaketa hurbilen dagoen guardiako epaitegian (eguneko 24 ordutan dago irekita hiru hiriburuetan: Bilbon, Donostian eta Gasteizen) edo polizia-etxean, eta aurkeztu izanaren frogagiria eskatu behar du. Komenigarria da salaketa jarri baino lehen, Biktimari Laguntzeko Zerbitzura joatea, aholkuak jasotzeko.
Salaketak ahalik eta argiena eta osoena izan behar du, eta ondorengo datuak adierazi behar dira: salatutako gertakariak, datak, lekua, lekuko posibleak eta gainerako datu interesgarriak, judizioan frogagiri gisa erabil daitezen.
Lesio fisikoak egonez gero, ahalik eta azkarren (baita salaketa jarri baino lehen ere) Zentro Mediko batera (hurbilen dagoen osasun zentrora edo hurbilen dagoen ospitaleko larrialdietako zerbitzura) joatea da normalena.Garrantzitsua da medikuak egindako azterketaren ziurtagiria eskatzea ondorengo polizia-prozedurarako. Hala eta guztiz ere, epaitegiko medikuak aztertuko du biktima.
Biktimak bere osotasunaren eta/edo seme-alaben osotasunaren beldurra badu, senar-emazteen bizilekua utz dezake, eta 30 eguneko epean banantzeko izapideak has ditzake (neurriak, banantze-demanda, etab.) Egoera horietarako laguntza-baliabideak daude Oinarrizko Gizarte Zerbitzuetan.
Komeni da biktimak, konfiantzazko abokaturik izan ezean, abokatu batengana jotzea aholkularitza publikoa jasotzeko.
Bizkaia, Araba eta Gipuzkoako Abokatuen Elkargoek arlo honetan behar bezala trebatutako abokatuen txanda zehatz bat sortu dute, tratu txarren biktimei eta etxeko indarkeriaren biktimei laguntzeko. Txanda horiek direla-eta biktimen zerbitzura daude 24 ordutan; abokatuak zigor-arloko prozeduretan eta ezkontzari buruzko prozeduretan hartuko du parte.Era berean, Abokatuen Elkargoek, Foru Aldundiek eta Udaletxeek biktimaren esku jarriko dute biktimek behar dituzten asistentzia-baliabideei (abegi-pisuak, laguntza ekonomikoak, etab.) eta baliabide juridikoei buruzko informazioa.Hiru hiriburuetako Justizia Jauregietan (Bilbon, Donostian eta Gasteizen) ere badaude Biktimei Laguntzeko Zerbitzuak (BLZak), eta beharrezko asistentzia, laguntza eta informazioa eskainiko zaie bertan biktimei.
Komeni da gertakariak lehenbailehen salatzea, epaileak gertakari horien berri duenean, kautelazko neurriak har baititzake biktima babesteko eta arrisku zehatzak saihesteko. Neurri horien artean kautelazko neurri hau nabarmentzen da: erasotzaileari biktimarengana hurbiltzeko edo biktimarekin komunikatzeko (pertsonalki, telefono bidez, idatziz eta beste edozein bide erabiliz) jarritako debekua, epaian zehaztutako denboran zehar.Erasotzaileak agindu judizial hori bete ezean, erantzukizun penalak (tratu txarretatik erator daitezkeen erantzukizunez gain) izango ditu, baita behin-behineko espetxeratzea ere.
Salatutako gertakarien larritasuna eta erasotzailearen arriskugarritasuna kontuan hartuta, instrukzioko epaileak, erasotzaileari entzun ondoren, behin-behineko espetxeratzea erabaki dezake, edo, behin-behineko askatasuna lehen zehaztu dugun urruntze-neurriarekin.

lunes, 21 de diciembre de 2009

Indarkeria psikologikoa

Zaila da onartzea zure mutil-lagunak indarkeria psikologikoa erabiltzen duela; Zaila da onartzea zure neska-laguna kontrolatzen ari zarela, eragina izatetik kontrolatzera pasatu zarela.

INOIZ PENTSATU DUZU HONELAKORIK?

- Beste mutil batzuekin ere gertatu zait; behar bada neuk daukadan arazoa da.
- Beste mutilek ere horrela egiten dute, beraz, neskaren arazoa izango da, ez neurea.
- Mutil hau oso burugogorra da, harroa, erratzen denean ez du onartzen...baina pertsona ona da.
- Hau neska, hau! ...Eztabaidan hasten denean...! Ezin dut jasan, eta batzuetan...
- Zer uste du ba mutil honek? Berak nire telefonoa hartu eta arakatu egiten badu neuk berdin egingo dut, bere telefonoa hartuko dut eta kontrolatu. Bai horixe! Berdintasuna!
-Orain jakingo du neska horrek jakin beharrekoa!

Honelako burutazio ugari topa ditzakegu, baina badago bat oso arriskutsua, arriskutsuena: neskek pentsatzea maitasuna euren armarik boteretsuena dela, eta mutilaren jokabide oker horiek horrela arinduko dituztela, maitasunaz

Indarkeria sexu bereko bikoteetan

Orain arte, nesken eta mutilen arteko harremanez aritu gara, harremanak noizbehinkakoak izan ala ez. Baina indarkeria sexu bereko bikoteetan ere ematen da. Gizarte heterosexualean aurreiritzi ugari daude oraindik, eta sarri, ukatu egiten da emakumeak ere erasotzaile izan daitezkeenik eta gizonezkoak ere biktima izan daitezkeenik.

Horietako bikoteetan inbisibilitate handia eta mito asko daude: Gutxi ezagutzen ditugulako edo beraiei buruz gutxi hitz egiten dugulako, aurreiritzi ugari ditugu. Hori dela eta, batetik, pentsa dezakegu harreman horietan denak izan behar duela hobeagoa edo, bestela, pentsa dezakegu indarkeria egon badagoela baina ez direlako harreman normalak.

Sexu bereko pertsonen arteko harremanak harreman heterosexualen moduko normalak dira eta besteenak moduko zailak jorratzen.

Gay edo lesbiana bazara, agian pentsatuko duzu arazo gabeko harremana izateko derrigortasuna duzula, berez delako gogorra gay edo lesbiana izatea gizarte honetan. Pentsatzen baduzu ezin duzula edozein bikotek dituen arazo normalei buruz hitz egin, agian onartu egingo dituzu nolabaiteko indarkeriazko jokaerak.

Desberdintasuna bikotean ez da desagertzen kideak sexu berekoak direlako. Berdin-berdin ager daitezke menderatze eta menpekotasun egoerak. Gizonezkoak eta emakumezkoak gizarte berean gaude gizarteratuta, eta azalean daramatzagun patroiak erreproduzitu egiten ditugu gure bikotekidearekin, pentsaturik gurea dela. Geuk dakigu nola jokatu "behar " duen, gure ustez zuzenak diren estereotipoen arabera.

Beldurra diozu eztabaidari edo zure harremanean indarkeria dagoela onartzeari? Beldurra diozu lesbianak eta gayak gaixoak eta arraroak direla esaten duen estereotipoa indartzeari? Beldurra diozu inguru heterosexualean zu baztertzeari? Beldurra diozu lesbianek eta gayek zu baztertzeari? Beldurra diozu tratu txarrak jasan dituzula onartu eta esaten baduzu, zure joera sexuala agerian uzteari, oraindik esan gabe duzulako?

Tratu txarrak izan badituzu:

- Ez egin ezer pasatuko ez balitz moduan. Hitz egin baten batekin. Tratu txarrak eman dizkizunaren botere zati bat zure isiltasunean babesten da. Sarritan, biktimak lotsatuta egoten dira eta ez dute nahi inork beraien barneko arazoen berri izaterik.

- Nahiz eta egoera horiek zailak izan, ez pentsatu ezin duzunik ezer egin, ez duzunik babesik tratu txarrak ematen dizkizunaren aurrean.

- Ez egon bakarrik. Bakardadea tratu txarren aliatua da. Eskatu laguntza etxekoei, lagunei edo hurbilen duzun LGTB elkarteari.

- Aldez aurretik planifikatu zer egin behar duzun erasoren bat izanez gero.

- Salatzea planteatu. Nahiz eta eragozpen sozial eta legal ugari izan, nahiz eta beldurra izan, ez egon isilik. Salatzea indarkeriazko girotik ateratzeko pausua da.

- Lesbiana bazara, tratu txarrak izan dituzten emakumeentzako baliabideak zuretzat ere badira.

martes, 15 de diciembre de 2009

Emakumearen egunaren aintzindaria


1910tik ospatzen da Nazioarteko Emakumeen eguna, Copenhagen horrela izendatu zutenetik Emakume sozialistek euren nazioarteko biltzarrean, eta gero mundu guztian zabaldu zen.

Emakumeen eskubideak aldarrikatzeko borroka jardunaldi sortzea zen helburua. Ordutik emakumeen eskubideak asko hobetu dira, baina, estadistiken arabera, emakume eta gizonen arteko desberdintasun egoera mantentzen da zenbait gaietan. Hala nola: pobreziaren feminizazioa, zaintzaren ardura eta horrek suposatzen duena emakumeen bizitzan, denbora librearen erabilera, soldaten desberdintasunak, langabezi handiagoa, eta abar.

Emakumeen egoera munduan

Osasunaren Munduko Erakundeak kaleraturiko datu guztietatik, hamar
aukeratu ditugu:
 Herrialde gehienetan, emakumearen bizi iraupena gizonezkoena
baino altuagoa da. Baina bizi osasungarria urte gutxiagotan
disfrutatzen dute.
 Afrikako Sahara Hegoldean HIESren birusaz kutsaturik dagoen
biztanleriaren %74 emakumeak dira.
 Beren gizon bikoteengandik gutxienez %15ak jasan du
biolentzia fisikoa edo sexuala. Lurralde batzuetan, portzentaia
hau %71raino iristen da.
 15 urte bete aurretik bost emakumetik batek bortxaketa sexual
bat jasan duela ziurtatzen du.
 Urtero 18 urte baino gutxiagoko 10 miloi neska ezkontzen dira.
 Urtero, 14 miloi nerabe izaten da ama.
 Egunero 1600 emakume eta 10.000 jaioberrir hiltzen dira;
haurdunaldi eta erditzerako gaixotasun hauek saihestu daitezke.
 Haurdun dauden emakumeetatik %5a bakarrik lor dezake
malariagandik babesteko botika.
 Urtero, etxeko suteen ondorioz hiltzen diren 1,5 milioi
pertsonetatik gehiengoa emakumeak eta haurrak dira.
 Bularreko minbiziak 500.000 emakume hiltzen ditu urtero.
Umetoki-lepoko minbiziak berriz, 270.000. Guzti hauetatik %80
txiroturiko herrialdeetan bizi da.