Emakume eta nesken aurkako indarkeria benetan arazo larri bat da. Gutxienez munduko hiru emakumeetatik bat izan da jipoitua, sexualki bortzatua edo moduren batean abusatua bere bizitzan zehar. Esan dezakegu, gaur egun, giza eskubideen bortzaketa desberdinen artean, orokorrena dela. Bizitzak apurtu, garapena atzeratu eta gizarteak apurtzen dituen gaitza.
Estadistiken arabera, emakumeen aurkako indarkeriak izugarrizko eragina du bai gizartean eta bai osasunan. 15 eta 44 urte bitarteko emakumeen heriotzaren edo gaigabeziaren arrazoi nagusienetako bat da genero indarkeria.
1994an Munduko Bankuko datuetan oinarrituta, munduan emakumeen heriotza gehien gauzatzen dituzten hamar gauzei buruzko ikerketa egin zen. Bertan bortzaketak eta etxeko indarkeria, minbizia, gerratea edo malaria baino lehenago kokatzen zen (sortzen dituzten hildako kopuruen arabera).
Beste aldetik, hainbat ikerketa frogatu dute nolabaiteko eralazioa indarkeria jasatea HIESA izatearekin. Hau da, indarkeria jasan duten emakumeak hiesa gaixotasuna izateko tendentzia handiagoa dute. Afrikako ekialdean 1633 emakume baino gehiagori egindako azterketa batek frogatu zuen indarkeria jasaten zuten emakumeak hiesas gaixotzeko posibilitate gehiago ( %48)zeukatela indarkeria jasaten ez zutenekin konparatuz.
Arazo latz hau ikusita, 1996an, Nazio Batuen Asamblada Orokorrak , 'Fondo Fiduciario de las Naciones Unidas para Eliminar la Violencia contra las Mujeres' delakoa sortu zuten. Fondo hau, UNIFEM erakundea kudeatzen du, genero indarkeriaren aurka egindako esfortzu lokalak, nazionalak eta erregionalak finantzatuz.
Eragiten hasi zenetik, 1997z geroztik, hemeretzi mila dólar baino gehiago inbertitu ditu genero indarkeriarekin bukatzeko egindako hainbat ekimenetan. Ekimen haiek 232 baino gehiago izan dira eta 115 lurralde desberdinetan gauzatu dira.
Hainbat emakumeen egoera latzari buruz kontzientzia zabaldu da UNIFEM eta hainbat erakundei ezker. Ondorioz, munduko leku askotako actibistek mugitu egin dira eta, honi esker, hainbat lege, politika eta jarrera aldatu dira emakumearen egoera hobetzeko helburuarekin. Poliki-poliki isiltasuna apurtzen joan da, batez ere agenda publikoetan gaiari garrantzia emanez.
sábado, 17 de octubre de 2009
Indarkeria matxista berriro ere egin du agerpena
Emakume bat hilada agertu da Santanyí-n, Mallorcan.
Bikotea, bulgariako jatorria zuena, zazpi urte zeraman Espainian bizitzen eta bi seme alaba zituzten.
Haien etxean zeuden liskarra hasi zenean, ``eztabaidatzen´´ auzokide batzuen arabera. Bikotearen alaba, hamabi urte dituena, Guardia Civila bere etxean gertatzen ari zenari buruz jakinarazi zuena izan zen, neskatoak bere aita amari jipoitzen ikusi baitzuelako.
Autopsia egiterakoan emakumea itoduraz hil dela argitu da.
Balearretako legebiltzarreko auzitegi nagusiko iturri batzuk informatu dutenaren arabera, ustezko hiltzailea, 47 urteko gizona, asteazkenean izango da epaitua. Oraingoz, Balearretako Guardia Civileko cuartelan dago gertatu denari buruz deklarazioak egiten. Jakinarazi da ere, ustezko hiltzailea, emakumea jipoitu zuela bere hiru urteko seme txikia hil nahi zuelako, argudiatzen duela bere defentzan.
Auzokideei biktoteari buruz galdetzean, edozein familia besalakoa dela diote guztiak. 'Emakumea ez zuen asko hitzegiten baino beti agurtzen zuten eta inoiz ere ez diet eztabaidatzen edo ohiukatzen ikusi, herrian ez dakigu nola gertatu den halako tragedia', dio bikotearen auzokide batek.
Emakume hau, Mallorcan urte honetan erregistratu den indarkeria matxistaren lehenengo biktima da. Aurrekoa, Marratxí-n hil zuten pasaden urteko irailan.
Ikustear dago zein izango da epaiketaren emaitza eta seme alaben etorkizuna.
Bikotea, bulgariako jatorria zuena, zazpi urte zeraman Espainian bizitzen eta bi seme alaba zituzten.
Haien etxean zeuden liskarra hasi zenean, ``eztabaidatzen´´ auzokide batzuen arabera. Bikotearen alaba, hamabi urte dituena, Guardia Civila bere etxean gertatzen ari zenari buruz jakinarazi zuena izan zen, neskatoak bere aita amari jipoitzen ikusi baitzuelako.
Autopsia egiterakoan emakumea itoduraz hil dela argitu da.
Balearretako legebiltzarreko auzitegi nagusiko iturri batzuk informatu dutenaren arabera, ustezko hiltzailea, 47 urteko gizona, asteazkenean izango da epaitua. Oraingoz, Balearretako Guardia Civileko cuartelan dago gertatu denari buruz deklarazioak egiten. Jakinarazi da ere, ustezko hiltzailea, emakumea jipoitu zuela bere hiru urteko seme txikia hil nahi zuelako, argudiatzen duela bere defentzan.
Auzokideei biktoteari buruz galdetzean, edozein familia besalakoa dela diote guztiak. 'Emakumea ez zuen asko hitzegiten baino beti agurtzen zuten eta inoiz ere ez diet eztabaidatzen edo ohiukatzen ikusi, herrian ez dakigu nola gertatu den halako tragedia', dio bikotearen auzokide batek.
Emakume hau, Mallorcan urte honetan erregistratu den indarkeria matxistaren lehenengo biktima da. Aurrekoa, Marratxí-n hil zuten pasaden urteko irailan.
Ikustear dago zein izango da epaiketaren emaitza eta seme alaben etorkizuna.
viernes, 9 de octubre de 2009
Tratu txarrik EZ!
Gero eta emakume gehiago hilak bere senarren eskuetan.
Genero biolentzia zoritxarrez azken urteotan eguneroko arazo larri bat da. Edonon, hau da leku askotan hitz egiten da horri buruz: telebistan, aldizkarietan... Baina egiten dugu guk zerbait honi buruz?
Orain ez zaino inori arraro iruditzen, gizona bere emaztea edo neskalaguna hil duela edo jipoitu duela entzutea. Gizonek bere burua boteretsu sentitzeko jipoitzen dituzte beren emakumeak eurek ahulagoak direlako. Baina nola egin dezakegu horrelakorik maite dugun emakumeari? Errua gizonena dela esan dezakegu, baina jipoiak jasaten duten emakumeak zergatik ez dute ezer egiten? Egin behar dutena 112 telefonora deitzea da adibidez, baina badakigu ez dela oso erraza eta denuntzia bat jartzerako orduan emakumea beldurra duela, ez dakielako nork babestuko duen arazo horren aurrean. Gainera emakume batzuk euren senargaien jipoiak hartzerako orduan ez dutela akzio hori salatzen. Salatu ordez, eurekin bizitzen jarraitzen dute, hiltzen dituzten arte.
Normalean, emakumeak tratu txarrak jasatzen dituzte, beren semeak babesteko. Horregatik ezin dugu onartu. Gezurra dirudi gaur egungo gizartea XVI edo XVII. mendekoa bezala izatea. Zergatik ote? Izan daitekeelako gobernuak laguntza ematen ez dutelako.
Kontuan hartzekoa da ere, gizarte honetan emakumeen egoera desberdina dela. Begira adibidez: hirugarren munduko gizartean emakumeen eskubideak oso limitatuak dira.
Beraz hemen ezin bada kompondu (non emakumeak eskubide gehiago daukagu) nola konponduko da hirugarren munduan (non emakumeak ez dute ia eskubiderik) ?
Orain ez zaino inori arraro iruditzen, gizona bere emaztea edo neskalaguna hil duela edo jipoitu duela entzutea. Gizonek bere burua boteretsu sentitzeko jipoitzen dituzte beren emakumeak eurek ahulagoak direlako. Baina nola egin dezakegu horrelakorik maite dugun emakumeari? Errua gizonena dela esan dezakegu, baina jipoiak jasaten duten emakumeak zergatik ez dute ezer egiten? Egin behar dutena 112 telefonora deitzea da adibidez, baina badakigu ez dela oso erraza eta denuntzia bat jartzerako orduan emakumea beldurra duela, ez dakielako nork babestuko duen arazo horren aurrean. Gainera emakume batzuk euren senargaien jipoiak hartzerako orduan ez dutela akzio hori salatzen. Salatu ordez, eurekin bizitzen jarraitzen dute, hiltzen dituzten arte.
Normalean, emakumeak tratu txarrak jasatzen dituzte, beren semeak babesteko. Horregatik ezin dugu onartu. Gezurra dirudi gaur egungo gizartea XVI edo XVII. mendekoa bezala izatea. Zergatik ote? Izan daitekeelako gobernuak laguntza ematen ez dutelako.
Kontuan hartzekoa da ere, gizarte honetan emakumeen egoera desberdina dela. Begira adibidez: hirugarren munduko gizartean emakumeen eskubideak oso limitatuak dira.
Beraz hemen ezin bada kompondu (non emakumeak eskubide gehiago daukagu) nola konponduko da hirugarren munduan (non emakumeak ez dute ia eskubiderik) ?
Genero indarkeria motak
Genero indarkeriari dagokionez bost indarkeri mota desberdindu ditzakegu;
Fisikoa; Indarkeria fisikoa hirugarren pertsonak objetiboki pertzibitu dezaketena da. Hau da, azalean aztarnak uzten dituena, hala nola, ostikadak, puñetazoak, haginkadak… eragiten dutena.
Beste indarkeria mota batzuekin konparatuz frogagarriagoa (ikusi dezakegu) denez kaltetua kontzientzia hartzea errazagoa da. Hau gizarteki eta juridikoki oso ezaguna den indarkeria mota da eta ondorioz, ekiditzeko eta haren kontrako errekurtzoak hartzeko ‘erreztasun’ gehiago dago, adibidez, indarkeria psikologikoarekin konparatuz, hain ezaguna ez delako.
Psicologikoa: Indarkeri mota hau ekidiezina da beste indarkeria mota bat dagoenean. Mehatxuetan, irainketan, emakumearen iritzia eta esfortzuak gutxieztean, apalkuntzan… oinarritzen da. Honek manipulazio izugarri bat dakar emakumearengan.
Indarkeria mota honen ondorioz, errudun eta babesarik gabe sentiarazten da biktima, eta beraz, erasotzailea kaltetua gehiago menperatuko du, bere helburua lortuz, menderazioa.
Indarkeria mota honen barruan beste bi bereizketa egin ditzakegu; indarkeria ekonomikoa eta indarkeria soziala. Lehenengo honetan erasotzaileak diruaren bitartez bere biktima menderatzen sahiatzen da, lan egiten debakatuz, lortutako dirua eskatuz...
Indarkeria 'soziala'n berriz, biktimaren bizitza sozialarekin bukatzen sahiatzen da erasotzailea. Familiarengandik, lagunengandik... biktima hurruntzen sahiatzen du, haren ihesbideak murriztuz.
Sexuala: Azkenik indarkeria sexuala daukagu. Honako hau indarkeria fisikoan sartu genezake, baino honen helburua, indarkeria fisikoan ez besala, ez da soilik jipoitzea, baizik eta erasotuaren askatasun sexuala bortxatzea, indarra, mehatxuak edo dena delakoa erabiliz. Orain dela gutxi, legeria eta epaileek ez zuten indarkeria mota hau delitu edo genero indarkeria besala ikusten ezkontzaren barruan gertatzen zenean.
Fisikoa; Indarkeria fisikoa hirugarren pertsonak objetiboki pertzibitu dezaketena da. Hau da, azalean aztarnak uzten dituena, hala nola, ostikadak, puñetazoak, haginkadak… eragiten dutena.
Beste indarkeria mota batzuekin konparatuz frogagarriagoa (ikusi dezakegu) denez kaltetua kontzientzia hartzea errazagoa da. Hau gizarteki eta juridikoki oso ezaguna den indarkeria mota da eta ondorioz, ekiditzeko eta haren kontrako errekurtzoak hartzeko ‘erreztasun’ gehiago dago, adibidez, indarkeria psikologikoarekin konparatuz, hain ezaguna ez delako.
Psicologikoa: Indarkeri mota hau ekidiezina da beste indarkeria mota bat dagoenean. Mehatxuetan, irainketan, emakumearen iritzia eta esfortzuak gutxieztean, apalkuntzan… oinarritzen da. Honek manipulazio izugarri bat dakar emakumearengan.
Indarkeria mota honen ondorioz, errudun eta babesarik gabe sentiarazten da biktima, eta beraz, erasotzailea kaltetua gehiago menperatuko du, bere helburua lortuz, menderazioa.
Indarkeria mota honen barruan beste bi bereizketa egin ditzakegu; indarkeria ekonomikoa eta indarkeria soziala. Lehenengo honetan erasotzaileak diruaren bitartez bere biktima menderatzen sahiatzen da, lan egiten debakatuz, lortutako dirua eskatuz...
Indarkeria 'soziala'n berriz, biktimaren bizitza sozialarekin bukatzen sahiatzen da erasotzailea. Familiarengandik, lagunengandik... biktima hurruntzen sahiatzen du, haren ihesbideak murriztuz.
Sexuala: Azkenik indarkeria sexuala daukagu. Honako hau indarkeria fisikoan sartu genezake, baino honen helburua, indarkeria fisikoan ez besala, ez da soilik jipoitzea, baizik eta erasotuaren askatasun sexuala bortxatzea, indarra, mehatxuak edo dena delakoa erabiliz. Orain dela gutxi, legeria eta epaileek ez zuten indarkeria mota hau delitu edo genero indarkeria besala ikusten ezkontzaren barruan gertatzen zenean.
lunes, 5 de octubre de 2009
Bi emakume hilda beren senargaien eskuetan
Iris Murillo eta Janire Garcia
Bi emakume 55 eta 40 urtekoak, urriaren 4an hilda agertu ziren beren
senargaiengandik. Lehenengo emakumea Alicanten bizi zen eta bere bikotekidea, 72 urtekoa, eskopeta batekin hil zuen, gero bere buruaz beste eginez. Bigarren emakumea, Tarragonakoa zen eta bere gizona pistola batekin hil eta gero berak ere bere buruaz beste egin zuen arma berdinarekin.
senargaiengandik. Lehenengo emakumea Alicanten bizi zen eta bere bikotekidea, 72 urtekoa, eskopeta batekin hil zuen, gero bere buruaz beste eginez. Bigarren emakumea, Tarragonakoa zen eta bere gizona pistola batekin hil eta gero berak ere bere buruaz beste egin zuen arma berdinarekin.Pasadan urtean 1273 salaketa baino gehiago egin ziren genero biolentziaren ondorioz. Salatzaile gehienak emakumeak izan ziren eta dira. Urte honetan maiatzaren
31a arte 588 salaketa zeuden eginda, 2008ko datuekin alderatuz 83 gehiago.
2008an, 27 emakume hil ziren indarkeria matxistaren ondorioz, urterik txarrenetarikoa askoren aburuz. Urte honetako datuak antzekoak dira, zifrak ez dira murriztu. baina dirudienez, indarkeria ekiditzeko metodoak ugaritu dira. Nahikoa izango da genero indarkeriaren aurkako besokoarekin?
31a arte 588 salaketa zeuden eginda, 2008ko datuekin alderatuz 83 gehiago.2008an, 27 emakume hil ziren indarkeria matxistaren ondorioz, urterik txarrenetarikoa askoren aburuz. Urte honetako datuak antzekoak dira, zifrak ez dira murriztu. baina dirudienez, indarkeria ekiditzeko metodoak ugaritu dira. Nahikoa izango da genero indarkeriaren aurkako besokoarekin?
Suscribirse a:
Entradas (Atom)
